Martha Schwartz: od bajgli w ogrodzie do pekińskiego centrum biznesu

Martha Schwartz: od bajgli w ogrodzie do pekińskiego centrum biznesu

Jest jedną z najbardziej cenionych, ale i równocześnie jedną z najbardziej kontrowersyjnych osób świata architektury krajobrazu. Od ponad trzydziestu lat jej dzieła budzą kontrowersję i zdobywają zarówno zwolenników jak i przeciwników. 

Martha Schwartz urodziła się w 1950 roku w amerykańskiej rodzinie architektów. W początkowym okresie zainteresowanie sztuką zniechęcało ją do zawodu architekta krajobrazu jako zbyt technicznej profesji. Stopień magistra uzyskała kończąc kierunek Architektura Krajobrazu na Uniwersytecie Michigan. Edukację kontynuowała na The Harvard Graduate School of Design – podyplomowej szkole Uniwersytetu Harvarda kształcącej z zakresu architektury, architektury krajobrazu, planowania przestrzennego i designu. Obecnie poza praktyką wykłada na tej uczelni.

Duży wpływ na twórczość Marthy Schwartz miał jej ówczesny mąż, ceniony architekt krajobrazu Peter Walker, wraz z którym uważana jest za prekursora konceptualizmu w architekturze krajobrazu. Martha Schwartz zyskała sławę dzięki projektowi, który z założenia miał być jedynie żartem. Chcąc dać upust swej artystycznej ekspresji przygotowała nową aranżację przydomowego ogrodu podczas tygodniowego wyjazdu służbowego męża. Wnętrze wysokiego na 16 cali żywopłotu z bukszpanu, który stanowił zamknięty kwadrat obsadziła fioletowym żeniszkiem meksykańskim. Szeroką na 30 cali alejkę otaczającą żywopłot wyłożyła fioletowym żwirkiem akwarystycznym, który kolorystycznie nawiązywał do żeniszka i rosnącego obok klonu japońskiego. Wzdłuż alejki ułożyła dwa regularne rzędy bajgli, które zabezpieczyła przed czynnikami atmosferycznymi za pomocą środka do pielęgnacji drewna. Projekt stał się sławny do tego stopnia, że jego zdjęcie pojawiło się na okładce Landscape Architecture Magazine.

Bagel_Garden_Martha_Schwartz

W komercyjnych projektach Martha Schwartz pozostała wierna swojemu stylowi, który sprawia, że architektura krajobrazu i sztuka nieustannie się przenikają. Jej prace budzą kontrowersje oryginalną formą z jaskrawymi kolorami i ostrymi krawędziami. Ulubione materiały to kamień i tworzywo sztuczne. Często pomijane są rośliny, które dla wielu są nieodzownym elementem architektury krajobrazu.

Jednym z najbardziej znanych projektów Marthy Schwartz jest bez wątpienia Grand Canal Square w Dublinie. Oddany w 2007 roku plac miał zmienić dotychczasowy obszar przemysłowy w kulturalne centrum miasta. Plac nawiązuje do znajdującego się na nim budynku Grand Canal Theater, którego fasada przypomina rozbite szkło. Od budynku do kierunku kanału nawierzchnia tworzy czerwony dywan, który nie kończy się równo z brzegiem, lecz tworząc swego rodzaju pomost wchodzi w głąb kanału na kilkanaście metrów. Na czerwonym dywanie zainstalowano 36 8-metrowych, czerwonych słupów przechylonych pod różnymi kątami. Słupy te pełnią również funkcję oświetlenia. Na placu znajdują się również betonowe donice z roślinami błotnymi, połączone z zielonym, maskowaniem szybów wentylacyjnych znajdującego się pod placem parkingu podziemnego. Te z kolei podświetlone są bardzo intensywnym oświetleniem  koloru zielonego. Całość wygląda bardzo widowiskowo po zmroku.

14945530213_8d176cb75b_k

2115629737_9103e5f474_o

Bardzo ciekawą realizację firma Martha Schwartz Partners przygotowała dla czołowego towarzystwa reasekuracyjnego Swiss Re w Monachium. Kompleks biurowy został zaaranżowany w bardzo interesujący sposób. Dwadzieścia połaczonych ze sobą budynków zostało otoczonych konstrukcją na wysokości pierwszego i drugiego piętra, która zasłania od zewnątrz niemal cały kompleks, gdyż jedynie cztery budynki posiadają parter, a pozostałe stojąc na filatrach zaczynają się od poziomu pierwszego pietra. Każda piątka budynków tworzy strefę, w której znajdują się akcenty o poszczególnych kolorach: czerwonym, niebieskim, żółtym i zielonym. Do nadania kolorów Martha Schwartz użyła materiałów takich jak tłuczone szkło czy kolorowy żwir. W części czerwonej użyto Euonymus alatus – krzewu, który jesienią ma intensywnie czerwoną barwę, wiosną barwę nadają gęsto rozmieszczone czerwone żarówki, a zimą czerwone jagody z krzewów rosnących w tej strefie. Ciekawie prezentują się także kasetony świecące po zmroku przyjemnym niebieskim światłem.

4962346216_7b713e6a06_o

4961753205_4cec8ce5c4_o

4961749455_9c0c6d0047_o

4961749739_a28e39ac49_o

Kolejny interesujący projekt Martha Schwartz Partners to zlokalizowane w Pekinie Beiqijia Technology Business District. Realizacja jest częścią potężnej inwestycji o łącznej powierzchni 60 000 m², w skład której wchodzi również część mieszkalna i handlowa. Otoczenie biurowego budynku wraz z parkingiem zagospodarowano w niecodzienny sposób. Inwestycja uzyskała złoty certyfikat LEED przyznawany za ekologiczne rozwiązania. Zmniejszenie powierzchni utwardzonych, przy jednoczesnym zwiększeniu terenów obsadzonych roślinnością, wpływa na redukcję niekorzystnego efektu miejskiej wyspy ciepła. Części parkingowa i wypoczynkowa przylegające do budynku biurowego  stanowią całość. Aranżacja przestrzeni jest bardzo interesująca bowiem przez całą szerokość naprzemiennie przebiegają pasy zieleni i nawierzchni utwardzonej. W części parkingowej nawierzchnię utwardzoną stanowią betonowe płyty natomiast w części wypoczynkowej drewniane panele. Charakterystyczne dla obydwu stref są elementy małej architektury w postaci daszków pełniących rolę oświetlenia miejsc parkingowych i zintegrowanych z  podświetlonymi ławkami w części wypoczynkowej. Wachlarz użytej roślinności jest bardzo szeroki począwszy od traw, bylin, krzewów przez strzyżone na kształt fal żywopłoty, drzewa, a nawet… rośliny wodne. W inwestycji wykorzystuje się wody opadowe, które w części mieszkalnej tworzą zbiornik wodny.

Hardscape-Paving-and-Deck-Overview-Beiqijia-Technology-Business-District-designed-by-Martha-Schwartz-Partners-in-Beijing-China-Shapedscape-Landscape-Architecture-Matters-1-9-1415168901

Beiqijia-Technology-Business-District-designed-by-Martha-Schwartz-Partners-in-Beijing-China-Shapedscape-Landscape-Architecture-Matters-5-19-1415159704Lighting-Design-Beiqijia-Technology-Business-District-designed-by-Martha-Schwartz-Partners-in-Beijing-China-Shapedscape-Landscape-Architecture-Matters-17-72-1415159894

 

Martha Schwartz, jedna z najbardziej wpływowych osób w świecie architektury krajobrazu, laureatka niezliczonej ilości nagród z pewnością nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa w związku z czym na pewno będziemy mieli jeszcze niejedną okazję, aby przyjrzeć się z bliska efektom jej pracy.